| Nazwa w języku polskim: | Chemia środowiska |
| Nazwa w języku angielskim: | Environmental chemistry |
| Kierunek studiów: | Inżynieria Środowiska |
| Specjalność: | Zaopatrzenie w wodę, usuwanie ścieków i zagospodarowanie odpadów |
| Stopień: | II |
| Forma: | niestacjonarna |
| Rodzaj przedmiotu: | wybieralny |
| Kod przedmiotu: | ISS108394BK |
|
Wykład |
Ćwiczenia |
Laboratorium |
Projekt |
Seminarium |
|---|---|---|---|---|---|
Liczba godzin zajęć zorganizowanych w Uczelni (ZZU) |
12 | 12 | |||
Liczba godzin całkowitego nakładu pracy studenta (CNPS) |
60 | 30 | |||
Forma zaliczenia |
Zaliczenie na ocenę | Zaliczenie na ocenę | |||
| Grupa | |||||
Liczba punktów ECTS |
2 | 1 | |||
w tym liczba punktów odpowiadająca zajęciom o charakterze praktycznym (P) |
1 | ||||
w tym liczba punktów ECTS odpowiadająca zajęciom wymagającym bezpośredniego kontaktu (BK) |
0.4 | NAN | 0.4 | NAN | NAN |
| WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI | |
|---|---|
| 1 | Ma podstawową wiedzę w zakresie chemii nieorganicznej i organicznej |
| CELE PRZEDMIOTU | |
|---|---|
| C1 | Zdobycie wiedzy w zakresie stanu środowiska i skutków jego zanieczyszczenia. |
| C2 | Poznanie metod oznaczania wybranych wskaźników jakości wód, ścieków, powietrza i gleby oraz prawnych regulacji w zakresie ochrony przed zanieczyszczeniami. |
| C3 | Nabycie umiejętności poprawnego stosowania poznanych zasad i praw chemii do jakościowej i ilościowej analizy fizyczno-chemicznej problemów środowiskowych. |
| C4 | Nabycie umiejętności wykonania analizy i oceny stopnia zanieczyszczenia badanej matrycy środowiskowej w odniesieniu do wartości normowanej. |
PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA | |
|---|---|
| Z zakresu wiedzy: | |
| PEK W01 | Ma wiedzę na temat ekosystemów i antropogenicznych przekształceń środowiska. |
| PEK W02 | Rozumie podstawowe przemiany przebiegające w środowisku. |
| PEK W03 | Jest w stanie wymienić główne czynniki wywołujące skażenie, parametry oceny jakości wód, ścieków, powietrza i gleby oraz sposoby ich oczyszczania. |
| Z zakresu umiejętności: | |
| PEK U01 | Potrafi wykonać wybrane oznaczenia wskaźników jakości wód, ścieków, powietrza i gleby. |
| PEK U02 | Potrafi zinterpretować uzyskane wyniki badań w oparciu o obowiązujące normy/rozporządzenia. |
| PEK U03 | Potrafi sporządzić raport pisemny. |
| Z zakresu kompetencji społecznych: | |
| PEK K01 | Posiada umiejętność pracy w grupie i przyjmowanie w niej różnych ról, w tym lidera, wykonawcy, sprawozdawcy. |
| PEK K02 | Jest świadomy występowania zagrożeń dla środowiska naturalnego wynikających z nieprawidłowej działalności człowieka. |
TREŚCI PROGRAMOWE |
||
Forma zajęć - wykład |
Liczba |
|
| Wy1 | Krótka charakterystyka geoekosystemów. Hydrosfera: zasoby wody na Ziemi. Fizyczne i chemiczne właściwości wody. Rola wody w przyrodzie. Cykl hydrologiczny. Wskaźniki jakości wód - prawo dotyczące jakości wód i ich ochrony. Klasyfikacja wód naturalnych. Główne źródła zanieczyszczenia wód. | 2 |
| Wy2 | Hydrosfera: Formy występowania substancji organicznych i nieorganicznych w wodach naturalnych. Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Wpływ procesów biologicznych i fizykochemicznych na jakość wód. Metody oczyszczania ścieków i procesy uzdatniania wody powierzchniowej – wprowadzenie. | 2 |
| Wy3 | Atmosfera: rola atmosfery w bilansie cieplnym Ziemi. Reakcje zachodzące w atmosferze. Efekt cieplarniany. Podstawowe zanieczyszczenia atmosfery i formy ich występowania. Smog, substancje niszczące warstwę ozonową (dziura ozonowa). Skutki zanieczyszczenia powietrza. Depozycja sucha, depozycja mokra – kwaśne deszcze. | 2 |
| Wy4 | Litosfera: zasoby mineralne, rola i własności masywów skalnych i nieskalistych. Substancje chemiczne w środowisku – systematyka, mikro i makroelementy. Podstawowe zanieczyszczenia nieorganiczne i organiczne w środowisku. Antropogeniczne przekształcenia litosfery. Skażenia gleb i sedymentów. Samooczyszczanie. | 2 |
| Wy5 | Procesy migracji pierwiastków chemicznych w środowisku ziemskim. Znaczenie węgla w przyrodzie. Rola azotu i fosforu (soli biogennych) w środowisku naturalnym. Wybrane aspekty obiegu siarki w przyrodzie. | 2 |
| Wy6 | Kolokwium. | 2 | Suma godzin | 12 |
TREŚCI PROGRAMOWE |
||
Forma zajęć - laboratorium |
Liczba |
|
| La1 | Wprowadzenie, omówienie zakresu ćwiczeń i zasad BHP w laboratorium chemicznym. Obliczanie wyników analiz chemicznych. | 2 |
| La2 | Oznaczanie jonów elektrodą jonoselektywną. | 2 |
| La3 | Oznaczenie stopnia wymycia żelaza z gleby poprzez analizę spektroskopową wyciągu i mineralizatu z gleby. | 2 |
| La4 | Oznaczanie węglanów i wodorowęglanów metodą miareczkowania potencjometrycznego. | 2 |
| La5 | Oznaczanie siarczanów metodą strąceniowego miareczkowania konduktometrycznego. | 2 |
| La6 | Oznaczanie zawartości zanieczyszczeń powietrza SO2 i NH3 w roztworach sorpcyjnych metodą miareczkową. | 2 |
| Suma godzin | 12 | |
| Stosowane narzędzia programowe | |
|---|---|
| N1 | Wykład tradycyjny z wykorzystaniem środków audiowizualnych. |
| N2 | Praca własna – przygotowanie do laboratorium |
| N3 | Konsultacje. |
| N4 | Wejściówki (10-15 min sprawdziany pisemne) lub odpowiedzi ustne. |
| N5 | Dyskusja wyników analiz. |
| N6 | Kolokwium tradycyjne lub e-testy przeprowadzane w laboratoriach komputerowych. |
| Oceny (F – formująca (w trakcie semestru), P – podsumowująca (na koniec semestru) | Numer efektu kształcenia | Sposób oceny osiągnięcia efektu kształcenia | |
|---|---|---|---|
| 1 | P1 | PEK_W01, PEK_W02, PEK_W03, PEK_K02 | Kolokwium/test |
| 2 | F1 | PEK_U01, PEK_U02, PEK_U03, PEK_K01, PEK_K02 | Wejściówka/odpowiedzi ustne, Raport |
| 3 | F2 | PEK_U01, PEK_U02, PEK_U03, PEK_K01, PEK_K02 | Wejściówka/odpowiedzi ustne, Raport |
| 4 | F3 | PEK_U01, PEK_U02, PEK_U03, PEK_K01, PEK_K02 | Wejściówka/odpowiedzi ustne, Raport |
| 5 | F4 | PEK_U01, PEK_U02, PEK_U03, PEK_K01, PEK_K02 | Wejściówka/odpowiedzi ustne, Raport |
| 6 | F5 | PEK_U01, PEK_U02, PEK_U03, PEK_K01, PEK_K02 | Wejściówka/odpowiedzi ustne, Raport |
| P2 = 0,2F1+ 0,2F2 + 0,2F3 + 0,2F4 + 0,2F5 | |||
| Literatura podstawowa | |
|---|---|
| Literatura podstawowa: | P. O`Neill, Chemia środowiska, PWN, Warszawa 1998 |
| Literatura podstawowa: | Z.M. Migaszewski, A. Gałuszka, Podstawy geochemii środowiska, WNT, Warszawa 2007 |
| Literatura podstawowa: | S. Zieliński, Skażenia chemiczne w środowisku, Ofic. Wyd. PWr., Wrocław 2000 |
| Literatura podstawowa: | J. D. Rutkowski, Źródła zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego. Oficyna Wyd. PWr., Wrocław |
| Literatura podstawowa: | J. E. Andrews i in. Wprowadzenie do chemii środowiska, WNT, Warszawa 1999 |
| Literatura podstawowa: | B. J. Alloway, D. C. Ayers, Chemiczne podstawy zanieczyszczenia środowiska, PWN, Warszawa 1999 |
| Literatura podstawowa: | W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, PWN, Warszawa 2002 |
| Literatura uzupełniająca | |
| Literatura uzupełniająca: | G.W. van Loon, S.J. Duffy, Chemia środowiska, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2007 |
| Literatura uzupełniająca: | T. Wąchalewski, Elementy chemii środowiska, Wydawnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej, Kraków |
| Literatura uzupełniająca: | B. Głowiak, E. Kempa, T. Winnicki, Podstawy ochrony środowiska, PWN, Warszawa |
| Literatura uzupełniająca: | A. Kabata-Pendias, H. Pendias, Biogeochemia pierwiastków śladowych, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 1999 |
| Literatura uzupełniająca: | W. Mizerski, H. Sylwestrzak, Słownik geologiczny, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2002 |
| Literatura uzupełniająca: | A. Polański, Geochemia i surowce mineralne, Wyd. Geologiczne, Warszawa 1986 |
| Literatura uzupełniająca: | A. Mocek, S. Drzymała, P. Maszner, Geneza, analiza i klasyfikacja gleb, Wyd. Akademii Rolniczej, Poznań |
| Literatura uzupełniająca: | S. Kowalik, Zagadnienia z gleboznawstwa dla studentów inżynierii środowiska, Uczelniane Wydawnictwo Naukowo-Dydaktyczne, Kraków |
| Literatura uzupełniająca: | J. Siuta, Gleba – diagnozowanie stanu i zagrożenia, Wydawnictwo Instytutu Ochronny Środowiska, Warszawa |
| Literatura uzupełniająca: | H. Greinert, Ochrona Gleb, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Inżynierskiej, Zielona Góra |
| Literatura uzupełniająca: | Właściwości gleb, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn |
| Literatura uzupełniająca: | E. Gomółka, A.Szaynok, Chemia wody i powietrza, Oficyna Wyd. PWr., Wrocław |
| Literatura uzupełniająca: | J.R. Dojlido, Chemia wód powierzchniowych, Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok |
| Literatura uzupełniająca: | E. Gomółka, A. Szaynok, Ćwiczenia laboratoryjne z chemii wody i powietrza, Oficyna Wyd. PWr., Wrocław |
| Literatura uzupełniająca: | W. Hermanowicz, J. Dojlido, W. Dożańska, B. Koziorowski, J. Zerbe, Fizyczno-chemiczne badanie wody i ścieków, Wydawnictwo Arkady, Warszawa |
| Literatura uzupełniająca: | I. Trzepierczyńska i in., Fizykochemiczna analiza zanieczyszczeń powietrza, Oficyna Wyd. PWr., Wrocław 1997 |
| Literatura uzupełniająca: | A. Szaynok i in., Fizykochemiczna analiza zanieczyszczeń powietrza, Wrocław |
| Literatura uzupełniająca: | J. R. Dojlido i in., Fizyczno-chemiczne badanie wód i ścieków, Arkady, Warszawa |
| Literatura uzupełniająca: | A. Hulanicki, Współczesna chemia analityczna, PWN, Warszawa 2001 |
| Literatura uzupełniająca: | Praca zbiorowa pod red. I. Głuch i M. Balcerzak, Chemia analityczna, WPW 2007 |
| Literatura uzupełniająca: | J. Minczewski, Z. Marzenko, Chemia analityczna. T3 Analiza Instrumentalna, PWN 1998 |
| Literatura uzupełniająca: | R. Kocjan, Chemia analityczna. Tom 2 Analiza instrumentalna, PZWL 2002 |
| Literatura uzupełniająca: | A. Cygański, Metody elektroanalityczne, WNT, Warszawa 1991 |
| Literatura uzupełniająca: | K Cammann, Zastosowanie elektrod jonoselektywnych, WNT, Warszawa 1997 |
| Imię i nazwisko: | Anna Hołtra |
| E-mail: | anna.holtra@pwr.wroc.pl |
| L.p. | Przedmiotowy efekt kształcenia | Odniesienie przedmiotowego efektu do efektów kształcenia zdefiniowanych dla kierunku studiów | Cele przedmiotu*** | Treści programowe*** | Numer narzędzia dydaktycznego*** |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | PEK_W01 | S2ZWS_W01 | C1 | Wy1–Wy5 | N1, N2, N3, N6 |
| 2 | PEK_W02 | S2ZWS_W01 | C1 | Wy2-Wy5 | N1, N2, N3, N6 |
| 3 | PEK_W03 | S2ZWS_W01 | C2 | Wy1–Wy5 | N1, N2, N3, N6 |
| 4 | PEK_U01 | S2ZWS_U02 | C3,C4 | La2-La6 | N2, N3, N4, N5 |
| 5 | PEK_U02 | S2ZWS_U02 | C3,C4 | La2-La6 | N2, N3, N4, N5 |
| 6 | PEK_U03 | S2ZWS_U02 | C4 | La2-La6 | N2, N3, N4, N5 |
| 7 | PEK_K01 | K2IS_K01 | C3,C4 | La2-La6 | N2, N3, N4, N5 |
| 8 | PEK_K02 | K2IS_K02 | C1,C2,C4 | Wy1-Wy5, La2-La6 | N1, N2, N3, N4, N5, N6 |